Koolhydraten

Koolhydraten zijn een belangrijke bron van energie voor het lichaam. Koolhydraten bestaan uit een of meerdere suikermoleculen (sachariden) en zijn onder te verdelen in mono- en disachariden (1-2 sachariden, de suikers), oligosachariden (3-9 sachariden) en polysachariden (>9 tot vele duizenden aaneengeschakelde sachariden, de zetmelen).

Koolhydraten zijn een belangrijke bron van energie voor het lichaam. Koolhydraten bestaan uit een of meerdere suikermoleculen (sachariden) en zijn onder te verdelen in mono- en disachariden (1-2 sachariden, de suikers), oligosachariden (3-9 sachariden) en polysachariden (>9 tot vele duizenden aaneengeschakelde sachariden, de zetmelen). Het lichaam breekt alle verteerbare koolhydraten af tot monosachariden. Belangrijke bronnen van koolhydraten waarvan de inname wordt aanbevolen zijn volkoren graanproducten zoals volkorenbrood en volkorenpasta, aardappelen, peulvruchten, groente en fruit. In de voeding komen ook niet-verteerbare koolhydraten voor, dit zijn de voedingsvezels.

In het kort

  • Net als vetten en eiwitten behoren koolhydraten tot de macronutriënten.
  • Alle verteerbare koolhydraten, suikers en zetmeel, leveren 4 kilocalorieën per gram. Eiwitten leveren ook 4 kilocalorieën per gram en vetten 9 kilocalorieën per gram.
  • Voedingsvezels worden niet verteerd, maar leveren gemiddeld 2 kilocalorieën per gram, omdat bij de fermentatie van fermenteerbare voedingsvezels in de dikke darm energie vrijkomt.
  • De Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) adviseert om 45 tot 60% van de totale energie-inname uit koolhydraten te halen. Het advies van de Nederlandse Gezondheidsraad is om minimaal 40% van de energie-inname uit koolhydraten te halen. Zie onze factsheet Koolhydraten in voedingsrichtlijnen voor meer informatie.
  • Uit de Voedselconsumptiepeiling van het RIVM (2012-2016) blijkt dat Nederlanders gemiddeld 45% van hun energie-inname uit koolhydraten halen. Dit staat gelijk aan 245 gram per dag. De voornaamste bronnen zijn brood, granen, rijst, pasta, niet-alcoholische dranken, zuivel, koek en gebak, fruit, suiker en snoepgoed.
  • Het lichaam slaat koolhydraten op in de vorm van glycogeen in de spieren en de lever. Voor (duur)sporters zijn koolhydraten een belangrijke energiebron. Zie onze factsheet Koolhydraten en sportvoeding voor meer informatie.
  • Verschillende definities van koolhydraten

    Verschillende definities van koolhydraten

    Met deze factsheet scheppen we duidelijkheid over de terminologie van koolhydraten en suikers.
    Bestandstype: pdf
  • Koolhydraten in voedingsrichtlijnen

    Koolhydraten in voedingsrichtlijnen

    In deze factsheet wordt er dieper ingegaan op de adviezen voor de inname van koolhydraten.
    Bestandstype: pdf
  • Koolhydraten en sportvoeding

    Koolhydraten en sportvoeding

    Op basis van resultaten uit wetenschappelijk onderzoek geven we ons standpunt over de rol van koolhydraten in sportvoeding.
    Bestandstype: pdf
  • De Menselijke Motor

    De Menselijke Motor

    In ‘De menselijke motor’ lees je meer over de energievoorraden in het lichaam en energiegebruik bij inspanning. Ook wordt er aandacht besteed aan de noodzaak van een gebalanceerde (sport)voeding.
    Bestandstype: pdf